شما اینجا هستید: خانه » مدل لباس » آشنایی با پارچه های زربفت و (زری بافی) در دوره صفویه…

آشنایی با پارچه های زربفت و (زری بافی) در دوره صفویه…

آشنایی با پارچه های زربفت و (زری بافی) در دوره صفویه…

در این دوره انواع پارچه های ابریشمی- مخملی-زری-ترمه-قلمکارسازی و انواع دوخته دوزی بر روی پارچه انجام می شد.

زری بافی در دوره صفویه

پارچه های زربفت را از دو جنبه مورد بررسی قرار می دهند:۱) از نظر بافت ۲) از نظر نقوش و موضوعات تزیینی.

زربفت به پارچه هایی اطلاق می شود که در بافت آن الیاف فلز طلا و نقره به کار رفته باشد که در اصطلاح به آن گلابتون می گویند. گلابتون نخ ابریشم بسیار ظریف است که بر دور آن رشته نازکی از طلا یا نقره پیچیده شده باشد. از این الیاف و همچنین ملیله جهت زری دوزی بر روی پارچه که یک نوع دوخته دوزی است استفاده می شود. ملیله رشته باریک نقره ای یا طلایی است که داخل آن مجوف است.

اما تفاوت نخ گلابتون و نقره در ظرافت آن است.اگر الیاف باریک باشند به طوری که از سوراخ سوزن عبور کند گلابتون نام دارد در غیر این صورت به آن نقره می گویند. از نقره جهت دوخته دوزی روی پارچه استفاده می شود در صورتی که از گلابتون علاوه بر دوخته دوزی در بافت پارچه های زربفت هم استفاده می شود.

 چهار نوع پارچه ی زربفت داریم که عبارت اند از:

۱)زربفتی که تار آن از ابریشم و پود آن از ابریشم و گلابتون است-تعداد الیاف گلابتون بیشتر است به همین جهت سنگین و خشن است.به اصطلاح به آن (زری دارائی باف) می گویند.تصاویر(۱و۲)

زری بافی صفویه
زری بافی صفویه                                                                       

۲) مانند نوع اول تارها از ابریشم و پودها از گلابتون و ابریشم است با این تفاوت که تعداد الیاف ابریشم بیشتر است و بسیار لطیف و ظریف است که به آن (زری اطلس باف) می گویند.تصاویر(۳و۴)

۳) از نظر نوع و میزان الیاف شبیه نوع دوم است ولی روش بافت آن متفاوت است الیاف پود در پشت پارچه متمرکز و مشخص است مانند پشت پارچه هایی که گلدوزی می شوند. در اصطلاح به آن (زری لپه باف یا پشت کلاف) می گویند.(تصاویر۵و۶و۷)

زری بافی دوره صفویه
زری بافی دوره صفویه

لازم به ذکر است که در بافت پارچه تارها زمینه را تشکیل می دهند و نقوش به وسیله ی پودها ایجاد می شوند.

۴)پارچه های مخمل زری باف که علاوه بر تار و پود دارای پرز نیز هست – تارها و پرزها از ابریشم و پودها از گلابتون است. طوری بافته می شود که نقوش حالت گرد نسبت به زمینه دارند.

موضوع دوم در پارچه های زربفت بررسی نقوش وطرح های تزیینی است که می توان به چند گروه تقسیم کرد:

نقوش انسانی ـ جانوری ـ اساطیری ـ گیاهی ـ هندسی ـ اسلیمی ـ بته جقه ـ طرح محراب ـ و خط.

علاوه بر این هنر دوخته دوزی نیز در این دوران رایج بوده. هنرمندان به وسیله ی سوزن و نخ های ابریشم و الیاف طلا و نقره نقوشی بسیار زیبا از گل و برگ و انسان و پرنده را بر روی پارچه خلق خلق می نمودند.

پژوهشگر : زهرا کیانفر

The post آشنایی با پارچه های زربفت و (زری بافی) در دوره صفویه… appeared first on جامه نامه.

آشنایی با پارچه های زربفت و (زری بافی) در دوره صفویه…


مدل لباس